مصطفى النوراني الاردبيلي

309

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مايل به سبز و كوچك است . به فارسى « هزار بندك » و « علف هفت بند مرغان » و در كُتب طبّ سنّتى با نام عربى آن « طُرَنه » ذكر شده است . تركيبات شيميايى : در اين گياه پوليگونيك اسيد ، اسانس و همچنين گلىكوزيدهاى كوئرستين ، آرابينوزيد و آويكولارين مشخّص شده است . خواص - كاربرد : به‌عنوان قابض و بند آورنده خون استفاده مىشود . از ريشه خشك آن در استعمال خارجى به‌عنوان مسكّن درد مصرف مىشود . تخم آن كمى سمّى و مسهل و قىآور است . گياه به‌عنوان جانشين ارگوت در ناراحتىهاى رحمى اثر مفيد دارد . « 1 » اطريفل كلمه اطريفل مركب شده از دو كلمه ترى يعنى ( سه ) و پهل يعنى ميوه و اين سه ميوه به ترتيب : 1 - هليله 2 - پهپرا ( بليلج ) 3 - آمله ، هستند . به سبب اينكه سه ميوه از اجزاى مهم در اين ادويه هستند ، جمع اين سه ميوه را اطريفل ناميده‌اند . اقسام مختلف اطريفل در طبّ يونانى استعمال شده و اطريفل‌ها تأثير دارد براى دردهاى ناشى از امراض دماغ - چشم - بينى و گوش فايده مىبخشد . در مرض اسهال ، روده‌ها و معده را قوّت مىدهد . در دستور طبّ استعمال اين مركب را با شهرت زياد بيان كرده‌اند كه درست نيست و اگر مريضى محتاج استعمال اين مركّب براى مدت دراز باشد بايد يك وقفه 4 - 3 روز در علاج 4 - 3 هفته داده شود .

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 5 ، ص 178 .